POA - Słownik Budo Japońsko

Słownik japońsko - polski:

Uderzenia:
Atemi		Uderzenie w punkt witalny
Chudan-zuki		Uderzenie w korpus
Gedan-zuki		Uderzenie w dolne rejony ciała
Gyaku-uchi		Odwrotne uderzenie
Gyaku-zuki		Uderzenie z tylnej (dalszej) ręki
Jodan-zuki		Uderzenie w górne rejony ciała
Kaeshi-zuki		Uderzenie niedozwolone, nielegalne
Katate-uchi		Uderzenie jedną ręką
Men-uchi		Uderzenie w głowę
Mune tsuki		tsuki na wysokości obi
Oi-zuki		Uderzenie z krokiem
Shomen uchi		Uderzenie kantem dłoni z góry w głowe.
Tsuki		W Aikido, zazwyczaj oznacza Chudan Oi-zuki
Uchi		Do środka; uderzenie
Yokomen uchi		Uderzenie kantem dłoni w skroń (bok głowy).
Yoko-uchi		Uderzenie boczne
Trzymania:
Gyakute-dori		Trzymanie jedną ręką za rękę przeciwną; np. trzymanie przeciwnika za prawy nadgarstek swoją lewą ręką.
Katate dori		Jedna ręka trzyma jedną ręke, po przeciwnej.
Kosadori		Chwyt ręki po przeciwnej(katatedori ai-hanmi)
Morote dori		Dwie ręce trzymają jedną.
Kata dori		Chwyt za ramie
Ryokata dori		Chwyt za dwa ramiona.
Ryote dori		Dwie ręce trzymają dwie ręce.
Mune dori		Chwyt za klatke piersiową.
Hiji dori		Chwyt za łokcie
Sode dori		Chwyt za rękaw
Ushiro eri-dori		Chwyt za szyję od tyłu (zazwyczaj za kołnierz :-)
Ushiro tekubi dori		Chwyt nadgarstków od tyłu.
Ushiro ryote dori		Obchwyt od tyłu.
Ushiro ryokata dori		Chwyt od tyłu.
Ushiro kubi shime		Duszenie od tyłu.
Części ciała:
Hara		brzuch
Abara		żebra
Ago		Szczęka
Ashi		Noga
Ashikubi		Kostka
Atama		Głowa
Chototsu		Punkt uciskowy pomiędzy oczami
Daitai		Udo
Denko		Punkt uciskowy w ruchome żebra.
Dokko		Punkt uciskowy za uchem
Empi		Łokieć
Eri		Klapa, kołnierz
Fukuto		Punkt uciskowy powyżej wnętrza kolana
Ganmen		Twarz
Gekon		Punkt uciskowy pod ustami
Gokoku		Punkt uciskowy w miękkim miejscu pomiędzy kciukiem a palcem wskazującym
Haishu		Tył głowy
Haito		Krawędź ręki, kant
Haiwan		Tylnia część przedramienia.
Hiji		Łokieć
Hiji-zume		Punkt uciskowy wewnątrz łokcia
Hitai		Czoło
Ippon-ken		Staw w pięści
Jinchu		Punkt uciskowy między ustami a nosem
Jintai		Ciało
Jinkai-kyusho		Punkty witalne na ciele człowieka
Juizo		Nerki
Junchu		Punkt uciskowy na górnej wardze
Kakato		Pięta
Kakuto		Tył część nadgarstka (do uderzeń)
Kashi		Nogi
Katate		Jedna ręka
Keichu		Punkty atemi z tyłu szyji
Kenkokotsu		Obojczyki
Kikan		Tchawica
Koko		Miejsce pomiędzy kciukiem a palcem wskazującym
Kote		Nadgarstek
Kubi		Szyja
Kubi-naka		Punkty atemi na czaszce
Kyusho		Punkty witalne na ciele
Mata		Udo, pachwina
Men		Głowa
Mikazuki		Punkt uciskowy w rogu szczęki
Mimi		Uszy
Morote		Obie ręce
Mukozune		Punkt uciskowy w środku golenia
Mune		Klatka piersiowa
Murasame		Punkty uciskowe na szyji pomiędzy kręgami
Naike		Punkt uciskowy w środku kostki
Nukite		Koniuszek palca
Seika-tanden		Dolna część brzucha.
Seiken		Przód pięści
Seikichu		kręgosłup
Senaka		Tył ciała
Shintai		Ciało
Shita hara		Dolna część brzucha
Shomen		Twarz
Shuhai		Spód dłoni, ręki
Shuto		Brzeg ręki
Sode		Rękaw
Sokei		Pachwina
Sokuso		Końcówki palców u nóg - do kopania
Sokutei		Spodnia część pięty
Sokuto		Krawędź stopy
Tanden		Brzuch
Tegatana		Ręka-miecz
Teisho		"Pięta" dłoni
Tekubi		Nadgarstek
Te-no-hira		Wnętrze nadgarstka
Tento		Punkt uciskowy na górze głowy
Tettsui		Uderzenie-młot
Te-ura		Wnętrze nadgarstka
Ude		Ramię
Uraken		Tylnia część pięści
Waki		Strona
Wakikage		Punkt Uciskowy na Pasze
Yokomen		Strona na głowie
Yubi		Palec
Zengaku		Czoło
Zenshin		Całe ciało
Zenwan		Przedramię
Komendy w Dojo:
Ato		Cofnij się
Hajime		Start
Hayaku		Szybciej
Kiyotsukete		Uważaj
Koutai		Zmiana
Mate		Czekaj
Mawatte		Obruć się
Mokuso		Zamknij oczy, medytacja
Suwatte		Usiądź
Tatte		Powstań
Yame		Stop
Yoi		Gotowy
Yukuri		Wolniej
Yuru yaka ni		Płynniej
Shinzen ni rei		Ukłon w strone kaplicy, świątyni
Sensei ni rei		Ukłon w stronę sensei
Joseki ni rei		Ukłon w strone wyższych stopniem
Kamiza ni rei		Ukłon w strone kamizy (bogów)
Otagai ni rei		Ukłon do wszystkich innych, nawzajem
Rei		Ukłon
Zwroty, wyrażenia:
Arigato		Dziękuje (nieformalnie)
Domo		Dziękuje (nieformalnie)
Domo arigato		Dziękuje (formalnie)
Domo arigato gozaimasu		Dziękuje bardzo mocno (bardzo formalnie) (Jeśli stosowna sytuacja właśnie trwa)
Domo arigato gozaimas'ta		Dziękuje bardzo mocno (bardzo formalnie) (Jeśli stosowna sytuacja miała właśnie miejsce)
Dozo		Prosze idź przodem, kontynuuj
Gomen nasai		Przepraszam
Onegaishimasu		Prosze (Kiedy prosimy o coś, zazwyczaj jak prosimy by ktoś z nami ćwiczył)
Sumimasen		Przepraszam (By zwrócić na siebie uwagę)
Hai		Tak
Iie		Nie
Wakarimasu		Rozumiem
Kierunki:
Mae		Przód
Migi		Prawa
Hidari		Lewa
Ushiro		Tył, zwrot
Omote		Przód
Ura		Tył
Uchi		Wewnatrz, do środka
Soto		na zewnatrz
Jodan		Góra
Chudan		Środek
Gedan		Dół
Chokkaku		Prawo-skrętnie
Heiko		Równolegle
Massugu		Prosto przed siebie
Naname		Po przekątnej
Otoshi		Rzut
Shomen		Uderzenie przednie
Ue		Góra
Yoko		Bokiem, boczny, na strone
Asoko		Tam
Gyaku		Na odwrót, odwrotnie, przeciwnie
Hantai		W drugą stronę
Kiku		Niżej
Komi		Bliżej.
Soko		Tam, w tej pozycji
Hantai-ni		W przeciwnym kierunku
Happo		8 stron; we wszystkich kierunkach
Ichimonji		Prosta linia
Chokusen		Prosta linia
Naka		Centrum
Naka ni		W centrum
Waki		Strona
Zenpo		Przód
Główne:
Uchi deshi		Życie studenckie
Budo		Droga wojny
Aikido		Droga do harmoni ciała i energii ki
Dojo		Lit. "Miejsce drogi"
Zanshin		Duch Zen
Kiai		Krzyk wydobywany aby skupić całą swoją energię
Satori		Oświecenie
Misogi		ceremonia oświecenia
Musubi		Koniec, wnioski, jedność
Shugyo		Trening, postęp w nauce
Tatami		Mata
Uke		Osoba na której wykonuje się technike (atakujący)
Nage		Ten który wykonuje technike (broniący się)
Bokken		Drewniany miecz
Bokuto		Drewniany miecz
Jo		Krótki kij (~130 cm długości)
Shinai		Bambusowy miecz
Enten-jizui		Swobodne ruchy
Genshin		Intuicja, wyczucie
Giri		Obowiązek; Co masz wykonać, zrobić
Happo-baraki		Być całkowicie świadomym tego co nas otacza
Hiki		Ciągnąć
Hineri		Skręt
Hito-e-mi		"Zlewanie" się, łączenie się z ruchem atakującego.
Ido		Ruch
Idori		Techniki ćwiczone w pozycji seiza
Ikki-ni		Za jednym oddechem; instynktownie
Ima		Teraz
Irimi		Wejście
Kaiten		Obrót
Kaiten-juki		Oś obrotu w technice.
Kan		Intuicja, przeczucie
Karame		Związać, uwięzić
Karami		Poplątanie
Karui-geiko		Lekkie, delikatne ćwiczenie
Kashaki-uchi		Kontynuacja ataku.
Kihon		Podstawy
Kokoro		Duch, wola, serce, przeczucie
Kokoro-gamae		Postawa mentalna
Kokutsu		Skłon, pochylenie w tył
Koryu		Stary styl (szkoła)
Kujiki		Naprężenie, napięcie
Kushin		Podskok, aby zaatakować
Kusshinuke		Uchylić się do ataku
Maai		Dystans bojowy, do walki
Mae-no-sen		Przejęcie inicjatywy; Zaatakowanie zanim twój przeciwnik nawet zdarzy o tym pomyśleć
Maki		Owinięty w koło
Mawashi		Obrót
Moku roku		Zestaw technik
Mokuso		Medytacja
Munen mushin		Nieświadome uderzenie
Munen muso		Cel zazen
Nagashi		Przepływ
Ninjo		To co musisz uczynić
No		Zaimek dzierżawczy
Nobashi		Rozciągnięty
Nuki		Ciągnąć
Oji		Odpowiedź
Osae		Nacisk; pchać;
Randori		Wolny styl; W Aikido "walka" z kilkoma przeciwnikami
Reigi		Etykieta; również reishiki
Renshu		Ciężka praca nad podstawami
Ritsurei		Ukłon na stojąco
Sabaki		Ruch ciała
Saho		Lewy kierunek
Sankaku		Trójkąt
Seme-guchi		Otwarcie się na atak
Semete		Atakujący
Sen		Inicjatywa; również 1000
Senjutsu		Taktyka
Sen-no-sen		Przejęcie inicjatywy po ataku przeciwnika
Sente		Osoba która przejmuje inicjatywe
Shi		(Samurai) osoba
Shiki		Ceremonia, styl, forma
Shikko		Na jednym kolanie; W Aikido poruszanie się na kolanach
Shinshin		Umysł i ciało
Shinshin shugyo		Trening umysłu i ciała
Shinshin toitsu		Jedność ciała i umysłu
Shita		Dół
Shita-no		Niższe części
Shizoku		Bezpieczne miejsce
Sho		Mały
Shoshin		Umysł początkującego
Shuchu		Koncentracja
Shugeki		Atak
Sudori		Pęd
Sukui		Wybieranie
Tai-atari		Kontakt ciała
Tai-chikara		Zewnetrzna siła (mięśnie)
Taisabaki		Ruch ciała
Taijutsu		Sztuka ciała
Tai-no-henko		Zmienić pozycje ciała
Tanin-geiko		Trening z wieloma atakującymi
Taoshi		Przewrócić się
Tateki		Wielu atakujących
Tateki-geiko		Trening z wieloma atakującymi
Tateki-uchi		Walka z wieloma atakującymi
Tenkan		Zwrot, obrót
Tsukami		Zagarniać
Uchima		Dystans, w którym możesz zaatakować wykonując jeden krok
Uchimata		Wewnętrzna strona do rzutu
Uchite		Atakujący
Uki		Pływający
Yo		Pozytywne zasady przyrody
Yoko-furumi		Ruch boczny
Yumi		Łuk
Zentai		Całkowity
Fukushiki-kokyu		Oddech brzuszny
Ibuki		Metoda oddychania, charakteryzująca się długim wdechem, a następnie wykrztuśnym wydechem w celu oczyszczenia płuc
In-ibuki		Wewnetrzny (cichy) oddech
Nogare		Metoda oddychania, charakteryzująca się długim wdechem z solidnym sapaniem
Ritsuzen		Medytacja na stojąco
Yo-inbuki		Siła z oddechu
Pozycje:
Hanmi		Pozycja półfrontalna.
Hitoemi		Postawa równa, stopy równolegle do przodu
Iai goshi		Biodra opuszczone, stabilna pozycja.
Iai hiza, Tate hiza		Klęczenie na jednej łydce.
Kamae		Postawa
Kiza		Klęczenie, ale z podwiniętymi palcami.
Seiza		Pozycja siedząca na dwóch kolanach równocześnie.
Tachi		Pozycja stojąca.
Chudan		Średni poziom, miecz skierowany w środek (wysokość splotu słonecznego), seigan jest chudan gamae.
Gedan		Niższy poziom, miecz skierowany do dołu.
Hasso gamae		Pozycja 8, miecz u boku głowy. Zwykle hasso hidari, miecz po prawej, lewa stopa z przodu.
Jodan		Poziom górny, miecz ponad głową. Zwykle hidari jodan, lewa stopa z przodu.
Karuma		Jak waki gamae, ostrze poziomo.
Kasumi		Ramiona skrzyżowane aby ukryć technikę (górska mgła).
Kongo		Ostrze pionowo przed twarzą.
Seigan		Naturalny krok, podstawa kamae.
Waki gamae		Miecz skierowany w dół, do tyłu dla sutemi (sacrifice) waza. Zwykle miecz po prawej stronie (migi waki gamae), lewa stopa do przodu. Stosowana czasem w celu ukrycia długości miecza - szczególnie bokena.
Zasady:
Ikkyo		1. zasada = oshi taoshi, ude osae
Nikyo		2. zasada = kote mawashi, kotemaki
Sankyo		3. zasada = kote hineri, shibori-kime
Yonkyo		4. zasada = tekubi osae
Gokyo		5. zasada = kuji-osae
Rokkyo		6. zasada = hiji-kime-osae albo waki-katame albo ude-hishigi.
Nanakyo		7. zasada = Yonkyo stosowana do tylnej części nadgarstka
Hakyo		8. zasada = kote-ori-kakae-kimi, kuji-dori = Nikyo w którym jego łokieć jest pod twoją pachą i jego ręka jest wyciągnięta; przygniatanie jego ręki twoją nogą
Kukyo		9. zasada = odwrócone nanakyo
Rzuty:
Irimi nage		Rzut z wejściem ("technika 20'tego wieku")
Juji nage, juji garami		Rzut przez splecione ramiona ("Rzut nr 10" - ramiona w kształcie japońskiego znaku 10 "+"; ramiona skrzyżowane, łokcie zablokowane
Kaiten nage		Rzut poprzez obrót (zwrrot). uchi-kaiten nage i soto-kaiten nage (do środka i na zewnatrz)
Kokyu ho		morotetori kokyu nage albo ryotemochi kokynage ude-oroshi irimi
Kokyu nage		Rzut z oddechem (Jest ich zilliony w Aikido. Większość jest wariacją podstawowej techniki.)
Koshi nage		Rzut biodrowy
Kote gaeshi		Rzut przez wykręcenie nadgarstka
Shiho nage		Rzut w czterech kierunkach
Tenchi nage		Rzut "niebo ziemia"
Aiki otoshi		Głębokie wejście z podniesieniem nogi uke
Maki otoshi		Nage kończy na kolanach, rzucając uke przez ramię
Sumi gaeshi		Rzut do rogu
Sumi otoshi		Rzut do rogu
Tai-atari uchi otoshi		Z yokomen-uchi, wejście i zablokowanie uke z rzutem do tyłu
Ushiro udoroshi		Ściągnięcie w dół od tyłu
Kokyu dosa		Ćwiczenia oddechowe w seiza
Ganseki otoshi		Ramię i łokieć splecione pod ramieniem
Katagatame		Wariacja Kaiten nage kiedy unieruchamiasz ramię swojego przeciwnika i sprowadzasz go bezpośrednio na ziemie.
Stopnie i tytuły:
Kohai		Młodszy uczeń
Sempai		Starszy uczeń
Sensei		Instruktor
Shihan		Starszy nauczyciel, właściwie używane tylko w szkole, poza nią - sensei
Kyu		Stopnie uczniowskie, od 10 do 1, Od najwyższego: jukyu, kukyu, hachikyu, nanakyu, rokyu , gokyu , yonkyu , sankyu , nikkyu , ikkyu
Dan		Bardziej zaawansowane stopnie (stopnie mistrzowskie), od 1 do 10: shodan , nidan , sandan , yondan , godan , rokudan , nanadan , hachidan , kudan , judan
Yudansha		Członkowie ze stopniami dan
Mudansha		Członkowie ze stopniami kyu
Hanshi		Najwyższy tytuł w ZNKR, trzeba mieć 55 lat lub więcej i posiadać conajmniej 8 dan.
Kyoshi		Średni tytuł w ZNKR, powyżej 7th dan.
Renshi		Tytuł nadawany przez ZNKR jako dodatek do stopni Dan.
Soke		Główa stylu (aktualnie głowa rodziny, pojednany z bogami i z lini rodu)
Doshu		Głowa metody, kierunku (naprzykład Moriteru Ueshiba, wnuk O Sensei)
Kaicho		"Właściciel" szkoły (organizacji) eg. Sei Do Kai
Kancho		"Właściciel" szkoły (budynku, hali) eg. Yugen Kan
Dojo-cho		"Szef" dojo
O Sensei		Wielki Nauczyciel (Ueshiba, Morihei)
Techniki:
Ukemi		Przewrót
Kumitachi		Ćwiczenia w parach z wykorzystaniem miecza
Kumijo		Ćwiczenia w parach z wykorzystaniem kija
Tachi dori		Techniki przeciwko atakom mieczem
Tanto dori		Techniki przeciwko atakom nożem
Atemi-waza		Techniki uderzeń w punkty witalne
Hanashi-waza		Techniki uciwczki z trzymań; również zwane hazushi-waza
Hanmi-handachi waza		Wykonywanie technik gdy jedna osoba siedzi,a druga stoi.
Henka waza		Wariacje technik. W głównej mierze zamiana jednej techniki na inną.
Hitori waza		"walka z cieniem"
Jiju waza		Techniki dowolne. Zazwyczaj określone przez atak lub technike. Różnią się od Randori gdzie wszystko jest dozwolone.
Kaeshi-waza		Techniki przeciwne
Kansetsu-waza		Techniki ze zwichnięciem (przemieszczeniem)
Katame-waza		Techniki Grapplingu; składające sie z osae waza, kensetsu waza, and shime waza
Kihon-waza		Techniki podstawowe
Nagashi waza		Przechodzenie z jednej techniki do następnej
Ne waza		Techniki Grapplingu
Oji waza		Zablokować i skontrować atak
Omote waza		Techniki ujawnione, prezentowane publiczności
Osae waza		Techniki "przypinania".
Shi waza		Techniki przeciwne
Sukashi waza		Techniki wykonywane bez pozwolenia partnerowi na uchwyt lub dokończenie ataku
Sutemi waza		Techniki z "poświęceniem"
Suwari waza		Techniki wykonywane w pozycji, gdy uke i nage siedzą na obydwóch kolanach.
Tachi waza		Techniki w pozycji stojącej.
Te-waza		Techniki ręczne (przeciwne do technik z bronią)
Uchi-waza		Techniki obbronne przed atakiem uderzanym
Ushiro-waza		Techniki na atak od tyłu
Uke-waza		Techniki blokujące
Strój:
Tenugui		Mała cześć tkaniny do wycierania twarzy z potu. Noszona również pod hełmem w kendo.
Keiko gi, do gi, gi		Strój ćwiczebny.
Embu gi		Ubiór wyjściowy, mundur.
Kesa		Klapa marynarki / część kostiumu mnicha przywieszona na lewym ramieniu.
Mon		Herby rodzinne na mundurze
Montsuki		Górna część ubioru z szerokimi rękawami, z herbami rodzinnymi umieszczonymi na piersiach, rękawie i plecach.
Sode		Rękaw górnej częsci kimona.
Tanomo		Szerokie rękawy na formalnych ubiorach.
Uwa gi		Kimono treningowe - góra.
Zekken		Naszywka na klatce piersiowej z nazwą właściciela i dojo.
Obi		Pas (Biały pas , Czarny pas
Hakama		Rozczepiona spódnica; spodnie z szerokimi nogawkami, zazwyczaj czarne lub granatowe.
Hera		Wieszak z tyłu hakamy.
Matadachi		Miejsce rozczepienia hakamy.
Koshiita		Tylnia "deseczka" na hakamie.
Tabi		Japońskie skarpietki noszone w dojo.
Zori		Japońskie sandały noszone poza dojo.