Rola oddechu podczas treningu Aikido (0 comments)

od storm, 19 December 2011

Bardzo ważnym elementem treningu Aikido jest oddech. Podobnie jak koordynacja ruchowa z biegiem czasu oddech powinien „przychodzić” w sposób naturalny. Podczas pierwszych treningów zmęczenie fizyczne wynika po części z braku kondycji, a po części z nieprawidłowego oddychania podczas ćwiczeń. Udowodnione jest to, że technika wykonywana podczas wydechu ma znacznie większe przełożenie na siłę niż ta sama technika wykonana zostanie„na wdechu”. Prawidłowe oddychanie odpręża ciało co powoduje, że ciało staje się bardziej odporne na ból. Ciało przyjmując uderzenie podczas oddechu amortyzuje siłę uderzenia. Za dobry przykład mogą posłużyć przewroty, których to adept Aikido uczy się na pierwszych treningach. Podczas pierwszych kilku przewrotów nie zauważamy zmęczenia w postaci zadyszki, gdyż większość z nich robiona jest „na wdechu”. Dlatego pierwszym widocznym objawem jest pot i zwolnienie ruchowe. Zadyszka pojawia się dopiero po kilku lub kilkunastu minutach. Pot pojawia się z tego względu iż tlen, który dostaje się do krwi nie ma ujścia w głębokim wydechu tylko musi „wydostać się” przez skórę z wydalaną wodą. Dlatego głębokie wdechy i wydechy w odpowiednich momentach są tak ważne. Umiejętność odprężania się to najlepszy środek walki z bólem, chorobami układu nerwowego, które niszczą człowieka, powodują, że czujemy się ociężali, obojętni czy bezczynni. Pełne odprężenie, które daje, w krótkim czasie maksymalne odtworzenie utraconej energii, szybko okazuje się bardzo efektywną formą wypoczynku, pobudza ośrodki życia, koncentruje rozproszoną energię, wzmacnia i odświeża ciało. Bardzo ważnym elementem treningu lub rozgrzewki przed treningiem są ćwiczenia oddechowe. Kontrola oddechu jest istotnym elementem wielu sztuk walki. Cykl oddechowy składa się z czterech faz: wdech – przerwa – wydech – przerwa.

Podstawowymi typami oddychania są:

a) Oddech przeponowy: jest to najbardziej pogłębiony rodzaj oddechu. Dzięki obniżeniu przepony i przesunięciu ku dołowi narządów jamy brzusznej możliwe jest wypełnienie powietrzem nawet najniższych poziomów płuc. Oddech przeponowy widzimy jako uwypuklenie brzucha, następnie poszerzenie klatki piersiowej i dopiero na końcu uniesienie obojczyków.

b) Oddech piersiowy: jest najczęstszą formą oddychania. Charakteryzuje się zwiększeniem wymiaru klatki piersiowej ku górze i bokom. Umożliwia wykonanie głębszego wdechu lepszego rozprężenia płuc. Oddech piersiowy to najpierw poszerzenie klatki piersiowej, a następnie uniesienie obojczyków.

c) Oddech obojczykowy: krótki i płytki. Towarzyszy mu lekkie uniesienie ramion ku górze.

W Aikido sztuka poprawnego oddychania nazwana została jako KOKYU (oddech, siła oddechu). Oddech jest drugim ważnym elementem ( zaraz po ruchu bioder ), który sprawia, że Aikido jako sztuka walki wydaje się lekką i płynną. Siła oddechu czy “kokyu-ryoku”, występuje gdy oddech i rytm są połączone aby pozwolić Aikidoce wyczuć i zmienić kierunek ruchu “uke”. Jest to siła której nie da się rozwinąć poprzez jakiekolwiek specjalne ćwiczenia, rozwiniesz ją naturalnie poprzez ciągły trening. Dlatego takie techniki jak kokyunage czy ushirotori kokyunage wprowadzane są przez instruktorów po dłuższym czasie trenowania Aikido gdyż są one wyjątkowo trudne ( w swojej prostocie) do opanowania. Bez wcześniejszego opanowania koordynacji ruchowej stóp, bioder i ramion, tempa oraz oddechu jest to bardzo trudne i niebezpieczne gdyż czasami niechcący możemy komuś wyrządzić krzywdę i doprowadzić do kontuzji.

Dla uprawiającego Aikido, połączenie prawidłowej postawy, poczucia linii centralnej, poprawnego oddechu, eksplozywnej siły skoncentrowanej energii oraz “timing-u” może być rozumiane jako “ki” w Aikido. Chociaż spotyka się wiele interpretacji tego słowa, można powiedzieć, że “ki” to najwyższy poziom równowagi.

Ki jest podstawową cząstką Aikido ( powietrze, atmosfera, oddychanie ) używaną w sensie energii, charakteru, duszy, jak również osobowości, co powoduje wywołanie wielkiej siły sugestii oraz wpływa na zapobieganie walki, czy też odniesieniu zwycięstwa. Źródłem Ki jest hara, czyli ogólnie mówiąc brzuch, dlatego Aikido zawiera wiele ćwiczeń brzusznego oddychania i koncentrowania energii.

Dla lepszego rozwoju ciała i duszy wielu Aikidoków postanawia zgłębić tajemnicę medytacji. Początki są męczące, a nawet bolesne (zwłaszcza dla nóg), gdyż zasadą medytacji jest skupienie się na oddechu. Niestety po kilku minutach odczuwalny ból nie pozwala na pełnym skupieniu się na prawidłowym oddychaniu. To chyba głównie nad tym elementem pracują wszyscy, którzy „porywają się” na medytację. Głębokie oddychanie powoduje, że mózg otrzymuje dużo większą dawkę tlenu przez co człowiek zaczyna odczuwać wszystkie bodźce dużo wyraźniej. W pewnym momencie można to nazwać transem, ale raczej dotyczy to ludzi praktykujących medytację dłuższy czas. Bardzo ważnym momentem po zakończeniu medytacji jest powolne wstawanie i rozchodzenie zmęczenia nóg, gdyż podczas szybkiego wstawania z pozycji seiza do mózgu dopływa bardzo duża dawka tlenu i krew zaczyna krążyć szybciej. Dlatego często po zakończonych sesjach zdarzają się omdlenia czy zasłabnięcia.
Prawidłowe oddychanie tak jak w normalnym, codziennym życiu jest bardzo istotne. Podczas ćwiczeń musimy dążyć do zharmonizowania oddechu z ruchem naszego ciała tak, aby nie męczyć się zbyt szybko i tak, aby wykorzystać siłę płynącą z oddechu. Jest to trening, którego przeważnie nauka trwa całe życie